Najbogatsze miasta w Polsce według dochodów na mieszkańca

Najbogatsze miasta w Polsce, gdy liczymy dochody własne budżetu na mieszkańca, to w 2024 roku Krynica Morska, Łeba i Karpacz. Prowadzi Krynica Morska z kwotą 19 906 zł na mieszkańca. Ranking obejmuje 302 gmin miejskich i opiera się na danych GUS.

Wynik zaskakuje wielu czytelników, bo w czołówce małe miejscowości wyprzedzają metropolie. W tym poradniku pokazujemy pełną piętnastkę, wyjaśniamy, skąd biorą się takie wyniki, i porównujemy miasta wojewódzkie. Opisujemy też dwa dodatkowe spojrzenia na zamożność miasta: udział w podatku PIT na mieszkańca i liczbę spółek z siedzibą w mieście.

Ranking najbogatszych miast w Polsce

W tabeli jest piętnaście gmin miejskich z najwyższymi dochodami własnymi na mieszkańca w 2024 roku. Gmina miejska to miasto, które tworzy osobną gminę, bez okolicznych wsi. Pełną listę wszystkich miast z filtrem województwa znajdziesz w rankingu miast.

Typowe polskie miasto, czyli to ze środka listy, ma około 4 200 zł dochodów własnych na mieszkańca. Lider ma 4,7 razy więcej. W pierwszej piętnastce są obok siebie miasta liczące tysiąc mieszkańców i stolica z prawie dwoma milionami. To dobrze pokazuje, że wskaźnik na mieszkańca nie faworyzuje wielkości. Liczy siłę budżetu w przeliczeniu na jedną osobę.

Jak liczymy ranking miast

Wskaźnik główny to dochody własne gminy na jednego mieszkańca, zmienna 76976 w Banku Danych Lokalnych GUS. Składają się na nie udziały miasta w podatkach PIT i CIT, podatek od nieruchomości, opłata miejscowa, dochody z majątku miasta i kilka mniejszych pozycji. Nie liczymy subwencji i dotacji z budżetu państwa. Obok pokazujemy udział w PIT na mieszkańca (zmienna 149128) i w CIT (zmienna 149131).

Ranking miast obejmuje wyłącznie gminy miejskie. Miasto, które jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej, nie ma w statystyce GUS osobnego budżetu, bo budżet jest wspólny dla miasta i okolicznych wsi. Takie miasta znajdziesz w rankingu gmin miejsko-wiejskich, z danymi całej gminy. Ranking obejmuje także miasta na prawach powiatu, takie jak Kraków, Płock czy Sopot. Szczegóły są na stronie metody.

Dochody miasta a zarobki mieszkańców

Wysokie dochody budżetu na mieszkańca nie znaczą, że mieszkańcy zarabiają najwięcej. W kurorcie budżet zasilają turyści i właściciele apartamentów, w mieście przemysłowym duży zakład. O zarobkach ludzi lepiej mówi udział w PIT na mieszkańca, bo to część podatku płaconego przez osoby rozliczające się w danym mieście.

Dlaczego kurorty wyprzedzają metropolie

W czołówce rankingu od lat są małe miasta nadmorskie i górskie. Mechanizm jest prosty. Takie miasto ma niewielu stałych mieszkańców, a bardzo dużo nieruchomości: hoteli, pensjonatów, apartamentów na wynajem i domów letniskowych. Od każdej z nich płynie podatek od nieruchomości, a od gości opłata miejscowa albo uzdrowiskowa. Gdy te wpływy dzielimy przez tysiąc czy kilka tysięcy zameldowanych osób, wynik na mieszkańca jest wyższy niż w dużym mieście.

Właściciele apartamentów często mieszkają na stałe gdzie indziej i tam rozliczają PIT. Dlatego kurorty mają zwykle wysoki wynik ogólny przy umiarkowanym udziale w PIT. Widać to w tabeli, gdy porównasz kolumnę dochodów z kolumną PIT.

Kurorty górskie

Ten sam mechanizm działa w górach. Miasta w Karkonoszach i innych pasmach mają dużą bazę noclegową, wyciągi, obiekty spa i wiele apartamentów kupionych jako inwestycja. Karpacz był w 2024 roku na 3. miejscu wśród miast, z kwotą 12 254 zł na mieszkańca. W ostatnich latach w wielu górskich miejscowościach powstało dużo nowych budynków z apartamentami, co podnosi wpływy z podatku od nieruchomości. Dochody kurortów są jednak wrażliwe na sezon i na ruch turystyczny, więc ich miejsce w rankingu potrafi się wyraźnie zmieniać z roku na rok.

Sopot, kurort z zamożnymi mieszkańcami

Sopot to przypadek szczególny. Ma i turystów, i bardzo zamożnych mieszkańców. Leży między Gdańskiem a Gdynią, ma drogie nieruchomości i ludzi, którzy pracują w całej aglomeracji, a rozliczają się w Sopocie. W 2024 roku Sopot był na 4. miejscu z kwotą 11 184 zł na mieszkańca i udziałem w PIT 4 180 zł, co należy do najwyższych wyników wśród miast. To połączenie kurortu i prestiżowego miejsca zamieszkania daje mu stałe miejsce w czołówce.

Warszawa i duże miasta

Wśród dużych miast prowadzi Warszawa. Stolica ma najwięcej siedzib dużych spółek, najwyższe zarobki i największą liczbę biurowców, a każda z tych rzeczy podnosi dochody budżetu. W 2024 roku Warszawa miała 11 140 zł dochodów własnych na mieszkańca, udział w PIT 5 126 zł i w CIT 1 393 zł na osobę, co dało jej 5. miejsce wśród wszystkich miast. Przy prawie dwóch milionach mieszkańców to wynik bardzo stabilny, bo nie zależy od jednej firmy ani od jednego sezonu.

Wysoko stoją też miasta z dużym zakładem przemysłowym. Płock, z rafinerią i zakładami petrochemicznymi, był w 2024 roku na 7. miejscu, z udziałem w CIT 1 732 zł na mieszkańca. W takich miastach budżet zależy od kondycji jednej branży, podobnie jak w gminach z kopalniami i elektrowniami.

Małe miasta przy metropoliach

Osobna grupa to małe miasta w strefie podmiejskiej dużych ośrodków. Nie mają kurortów ani wielkich zakładów, ale mają mieszkańców o wysokich dochodach, którzy pracują w metropolii, a rozliczają PIT na miejscu. Najlepszy przykład to Podkowa Leśna pod Warszawą, z udziałem w PIT 5 633 zł na mieszkańca i 9. miejscem w rankingu miast. W takich miejscach budżet opiera się prawie w całości na podatkach mieszkańców, a udział w CIT jest niewielki. To odwrotny profil niż w mieście przemysłowym.

Miasta wojewódzkie w rankingu

Miasta wojewódzkie zwykle nie wygrywają rankingu, ale między sobą różnią się wyraźnie. Poniżej wszystkie stolice województw z miejscem w rankingu miast, dochodami własnymi i udziałem w PIT i CIT na mieszkańca.

Wśród stolic województw pierwsze miejsce ma Warszawa, ostatnie Gorzów Wielkopolski. Kolejność dość dobrze odpowiada sile lokalnych rynków pracy. Wrocław, Poznań, Kraków i Gdańsk mają duże centra usług dla biznesu, uczelnie i przemysł, a to przekłada się na PIT i CIT. Katowice korzystają z roli stolicy aglomeracji górnośląskiej i siedzib wielu spółek. Miasta Polski wschodniej, jak Lublin, Białystok czy Rzeszów, mają niższe dochody na mieszkańca, choć Rzeszów od lat szybko się rozwija.

Dla największych miast przygotowaliśmy osobne strony z czołówką spółek i przedsiębiorców: Kraków, Poznań, Wrocław, Łódź, Gdańsk, Katowice, Lublin i Rzeszów. Na każdej z nich jest też miejsce miasta w rankingu z pięcioma latami zmian.

Miasta z najwyższym PIT na mieszkańca

Jeśli interesuje Cię, gdzie mieszkają najlepiej zarabiający ludzie, lepszą miarą jest udział miasta w PIT na mieszkańca. Ta kolejność wygląda inaczej niż główny ranking. Prowadzą w niej zwykle Warszawa i małe miasta podwarszawskie, do których przeprowadzają się osoby z wysokimi dochodami, a także Sopot.

Udział gminy w PIT to stały procent podatku płaconego przez mieszkańców, więc wyższa kwota na osobę oznacza wyższe przeciętne dochody osób rozliczających się w mieście. Ma to jedno ograniczenie. Liczy się miejsce rozliczenia, a nie miejsce pracy. Ktoś, kto pracuje w Warszawie i mieszka w podwarszawskim miasteczku, podnosi PIT tego miasteczka.

Liczba spółek na mieszkańca

Trzecie spojrzenie to liczba spółek z siedzibą w mieście, którą liczymy z rejestru przedsiębiorców KRS. Pokazuje, jak gęsta jest lokalna gospodarka. Duże miasta mają najwięcej spółek w liczbach bezwzględnych, ale w przeliczeniu na mieszkańca wysoko bywają też mniejsze miasta z silną tradycją przedsiębiorczości.

Liczbę spółek pokazujemy na stronie każdego miasta, obok listy największych firm z siedzibą w mieście. Dane spółek odświeżamy po zmianach w rejestrze, a przy każdej liczbie podajemy datę danych.

Liczbę spółek trzeba czytać ostrożnie. Siedziba spółki w rejestrze to adres, który może nie mieć nic wspólnego z miejscem, gdzie firma zatrudnia ludzi. Wiele spółek ma siedzibę w Warszawie, a zakłady w innych województwach. Z drugiej strony spółka z siedzibą w mieście płaci tam część CIT, więc dla budżetu miasta to ma znaczenie. Dlatego na stronach miast pokazujemy największe spółki według przychodów i kapitału, z branżą i datą danych.

CIT na mieszkańca jako miara siły firm

Z liczbą spółek wiąże się udział miasta w podatku CIT na mieszkańca. Ten wskaźnik mówi, ile zysku wypracowują firmy związane z miastem. Wysoki CIT mają stolica, miasta z dużym zakładem przemysłowym i miasta, w których siedziby mają duże grupy kapitałowe. W kurortach CIT jest zwykle niski, bo hotele i pensjonaty to często małe firmy albo działalność osób fizycznych, rozliczana w PIT. Zestawienie obu wskaźników, PIT i CIT, pozwala szybko odróżnić miasto bogate dzięki mieszkańcom od miasta bogatego dzięki firmom. Obie kolumny pokazujemy w tabeli miast wojewódzkich wyżej i na stronie każdego miasta.

Kto korzysta z tych danych

Ranking miast i listy spółek czytają nie tylko mieszkańcy. Lokalne oddziały banków, firmy leasingowe, ubezpieczyciele i kancelarie korzystają z list przedsiębiorców powiatu, żeby wiedzieć, z kim warto się spotkać i gdzie otworzyć nowy punkt. Opisujemy to na stronie dla firm, a zakres planów pokazuje cennik.

Jak zmienia się ranking miast w czasie

Czołówka rankingu miast jest dość stabilna, ale nie stała. Kurorty, Sopot i Warszawa trzymają się wysoko od lat. Zmiany przychodzą zwykle z trzech stron. Pierwsza to jednorazowe wpływy, na przykład sprzedaż dużej działki miejskiej albo zaległy podatek od dużej firmy. Taki rok podnosi miasto o kilkadziesiąt miejsc, a w kolejnym wraca ono w okolice dawnej pozycji. Druga to zmiany w przepisach o dochodach samorządów, które zmieniają udział gmin w PIT i CIT i przesuwają całą listę naraz. Trzecia to powolne procesy, takie jak napływ mieszkańców do miast podmiejskich albo zamknięcie zakładu w mieście przemysłowym.

Dlatego w tabeli pokazujemy zmianę miejsca wobec poprzedniego roku, a na stronie każdego miasta pięć lat historii. Duży skok w jednym roku warto sprawdzić w historii, zanim uznamy go za trwały trend. Porównujemy zawsze ten sam wskaźnik z tego samego źródła, więc zmiana miejsca oznacza zmianę budżetu, a nie zmianę metody.

Jak sprawdzić swoje miasto

Wpisz nazwę miasta w wyszukiwarkę na stronie głównej albo otwórz listę miast. Na stronie miasta zobaczysz miejsce w kraju i w województwie, dochody własne, udział w PIT i CIT na mieszkańca, pięć lat zmian oraz największe spółki z siedzibą w mieście. Jeśli Twoje miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej, dane dotyczą całej gminy. Szersze porównanie regionów daje strona województw, a porównanie z okolicą ranking powiatów.

Podsumowanie i najczęstsze pytania

Najbogatsze miasta w Polsce według dochodów własnych na mieszkańca to małe kurorty, Sopot i Warszawa, a obok nich miasta z dużym zakładem przemysłowym. Miasta wojewódzkie zajmują miejsca w pierwszej setce, z Warszawą, Wrocławiem, Poznaniem i Krakowem na czele. Gdy pytasz o zarobki mieszkańców, patrz na udział w PIT na mieszkańca, a gdy o gospodarkę, na liczbę i wielkość spółek.

Jakie jest najbogatsze miasto w Polsce

W 2024 roku pierwsze miejsce zajęło miasto Krynica Morska z kwotą 19 906 zł dochodów własnych na mieszkańca. Wśród dużych miast prowadzi Warszawa.

Dlaczego małe miasta wyprzedzają duże

Wskaźnik liczymy na mieszkańca. Kurort z tysiącem mieszkańców zbiera podatek od wielu hoteli i apartamentów oraz opłatę miejscową od turystów, więc kwota na osobę jest wysoka. W dużym mieście wpływy dzielą się na setki tysięcy ludzi.

Które miasto wojewódzkie jest najbogatsze

W 2024 roku pierwsze miejsce wśród miast wojewódzkich zajęło miasto Warszawa, z kwotą 11 140 zł na mieszkańca. Pełne porównanie stolic województw jest w tabeli wyżej.